13 April 2013
08:10 -
Ўзбекистоннинг ташқи қарзи ортмоқда, келажагимиз ҳам таҳлика остида
Осиё Тараққиёт Банкининг ҳисоб-китоблари Ўзбекистоннинг ташқи қарзи мазкур йилда Ялпи Ички Маҳсулотнинг 19 фоизидан кўпроқ бўлишини кўрсатмоқда. Ўрисларнинг Регнум агентлиги хабарида эса, келгуси йили Ўзбекистоннинг ташқи қарз миқдори яна кўпайиши ва ЯИМнинг салкам 21 фоизига тенг бўлиши айтилади.
Аслида давлат қарзининг катталиги ҳар доим ҳам ташвишга соладиган фактор эмас. Агар мамлакат иқтисоди ўсиш босқичида бўлса, қарзга олинган маблағ ўсишни яна ҳам тезлаштиради ва қарздан қутилиш ортиқча муаммо бўлмайди.
Аммо, Ўзбекистонда аҳвол бошқача. Сўнги йилларда иқтисодимиз фақат орқага кетмоқда. Иқтисоднинг асосий кўрчатгичи бўлган киши бошига ЯИМ бўйича ривожланган мамлакатлар билан орамиздаги фарқ тахминан икки барварга кўпайди. Масалан, 2005 йилда Қозоғистондан 5,5 баравар орқада бўлсак, ўтган йили 8 баравар орқада қолдик.
Бу аҳволда ташқи қарзнинг ортиши - ҳар бир ўзбекнинг гарданига осилаётган тошдир. Бу нарса ўзининг аччиқ мевасини беради, ҳозирги ҳукуматдан тезроқ қутилмасак, бугуноқ боши йўқчилиг-у кулфатдан чиқмаётган ўзбекларнинг ёрқин келажаги ҳам бўлмайди.
Аслида давлат қарзининг катталиги ҳар доим ҳам ташвишга соладиган фактор эмас. Агар мамлакат иқтисоди ўсиш босқичида бўлса, қарзга олинган маблағ ўсишни яна ҳам тезлаштиради ва қарздан қутилиш ортиқча муаммо бўлмайди.
Аммо, Ўзбекистонда аҳвол бошқача. Сўнги йилларда иқтисодимиз фақат орқага кетмоқда. Иқтисоднинг асосий кўрчатгичи бўлган киши бошига ЯИМ бўйича ривожланган мамлакатлар билан орамиздаги фарқ тахминан икки барварга кўпайди. Масалан, 2005 йилда Қозоғистондан 5,5 баравар орқада бўлсак, ўтган йили 8 баравар орқада қолдик.
Бу аҳволда ташқи қарзнинг ортиши - ҳар бир ўзбекнинг гарданига осилаётган тошдир. Бу нарса ўзининг аччиқ мевасини беради, ҳозирги ҳукуматдан тезроқ қутилмасак, бугуноқ боши йўқчилиг-у кулфатдан чиқмаётган ўзбекларнинг ёрқин келажаги ҳам бўлмайди.