Бизга қандай парламент керак?

Самарқандда инсон ҳуқуқлари, адолат ва бу борада парламент аъзоларининг роли ҳақида гапирилди. Бу – яхши. Лекин энди бу гапларни амалда қўллаш вақти келмадими?

4 – 6 сентябрь кунлари Самарқандда Парламентлараро Иттифоқнинг Ёш парламентарийлар глобал конференцияси бўлиб ўтди. Унда инсон ҳуқуқлари, адолат, инсон қадр-қиммати, ёшларнинг сиёсий жараёнлардаги иштироки ва парламентларнинг жамият ҳаётидаги ўрни ҳақида гапирилди.

Бундай халқаро анжуманнинг Ўзбекистонда ўтказилишини мен ижобий воқеа деб биламан. Инсон ҳуқуқлари, демократия ва парламентнинг роли ҳақида очиқ гапирилаётганининг ўзи муҳим.

Лекин менда бир савол туғилади.

Энди Самарқандда гапирилган инсон ҳуқуқлари, адолат ва кучли парламент принципларини Ўзбекистон парламенти фаолиятига ҳам киритиш вақти келмадими?

Мен ўзим ҳам депутат бўлганман. Парламент минбари нимани англатишини яхши биламан. Депутатга берилган минбар – фақат нутқ сўзлаш учун эмас. У халқнинг дардини ҳокимиятга етказиш, керак бўлса, ҳукуматга ноқулай савол бериш учун ҳам берилган.

Кучли парламент – фақат қонун қабул қиладиган парламент эмас.

Кучли парламентда депутат вазирга ноқулай савол бера олади. Ҳукумат қарорини танқид қила олади. Жамиятдаги оғриқли муаммони минбарга олиб чиқади. Энг муҳими – фуқарони давлат идораси олдида ҳимоя қила олади.

Бунинг учун депутат мухолифатчи бўлиши шарт эмас.

Аксинча, давлатга керак бўлган депутат – муаммони яширадиган эмас, уни ўз вақтида айта оладиган депутат.

Кеча бир постим остида ўқувчилардан бири жуда яхши фикр ёзди:

«Депутатда иммунитет ҳам, минбар ҳам бор. Фақат гапириш керак».

Менимча, Самарқанддаги конференциядан кейин шу саволни жиддий муҳокама қилиш вақти келди:

Бизга қандай парламент керак?

Президент ташаббусларини қўллаб-қувватлайдиган парламентми?

Ёки Президентни қўллаб-қувватлаш билан бирга, керак пайтда ҳукуматга «бу ерда хато кетяпти» деб айта оладиган кучли парламентми?

Менимча, кучли давлат учун иккинчиси керак.

Чунки кучли Президентга унинг ҳар бир фикрини маъқуллайдиган парламент эмас, давлат келажаги учун масъулиятни у билан бўлишадиган кучли парламент керак.

Пўлат Ахунов
Ўзбекистон «Бирлик» халқ ҳаракати партияси етакчиси,
Association Central Asia жамиятининг раиси